.

.
özlediğin, gidip göremediğindir;
ama, gidip görmek istediğin
özlem, gidip görememendir;
ama gidip görmek istemen
özlediğin, gidip görmek istediğin
ama gidip göremediğin
özlem, gidip görmek istemen
ama, gidememen, görememen; gene de, istemen

Oruç Aruoba

GUNEY AMERIKA etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
GUNEY AMERIKA etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

HAYDİ EKVADORA !


Yazı yazmaya uzun bir süre  ara verdim.  Son kaldığım yer Cuenca. Cuenca ile ilgili izlenimlerimi paylaşmıştım.Araya "İnsana Dair" adlı oralardaki insanlara ait gözlemlerimi paylaştığım yazı girdi. Seyahati bitirdikten sonra yazmanın  çok kolay olmadığını  biliyorum. Her şey taze iken coşkuyu iliklerime kadar yaşarken, elbette kalemden dökülenler farklı olacaktı. Bakalım seyahatimin son 15 gününe ait bu yazı nasıl olacak?

Ben Cuenca'dan Loja üzerinden Vilcabamba'ya geldim. Ekvador'un güneyinde Peru sınırına yakın bir bölgede And Dağları ile çevrili yemyeşil bir ovada kurulmuş  küçük, şirin bir kasaba...

Dünyanın çeşitli yerlerinden göç etmiş çiçek çocukların mekanı...

Bu şirin kasaba, ortalama ömrün uzun olması ile ün yapmış. Ömrün uzun olmasının nedenleri bilim adamlarını meşgul etmiş.Bu konuda bir çok araştırma yapılmış.

Çevredeki sularda insan sağlığına  iyi gelen mineraller bulunmuş. Vilcabamba'da rüzgarın güçlü temizleme etkisi ile buradaki insanların sürekli taze ve temiz hava soludukları bilimsel araştırmalarla kanıtlanmış.Bunların yanı sıra organik beslenme, muhteşem iklim uzun ömürlü olmanın gerekçeleri olarak ifade ediliyor.Neredeyse yıl boyunca sıcaklık değişikliğinin bile olmadığı bu kasabada yıl boyunca gece gündüz süresi birbirine eşit.Bu nedenle güneş her gün aynı saatte doğuyor ve aynı saatte batıyor.İnsan vucudunun değişimlere ayak uydurmak için özel bir çaba sarfetmesine gerek kalmıyor.

İşte tüm bu özellikler Vilcabamba'yı tüm dünyada özel bir yaşam alanı haline getiriyor.Uzun ve sağlıklı bir ömrün anahtarı Vilcabamba'da yaşamak gibi gözüküyor. Büyüdüğüm kentten bir kıyı kasabasına gelme kararını almak bile uzun zaman almıştı.Olsun uzakta  olsa da orada bir Vilcabamba var.

 Vilcabamba  ekoturizm adı verilen turizm biçimiyle ünlenmiş. Son yıllarda turizm literatürüne giren "ekoturizm" çevreyi koruyan, yerel halkın refahını gözeten ve doğal alanlara karşı duyarlı bir turizm biçimi olarak tanımlanıyor. Vilcabamba  ekoturizm merkezlerinden biri. "Ecolodge" adı verilen  çok sayıda otel var. Ekoturizmi  benimsemiş bu oteller geleneksel mimari ile yapılmış ve yerel kaynakları kullanmayı hedeflemiş. Alternatif bir anlayışla konuklarına kucak açan Vilcabamba, Ekvador'un gözde yerlerinden...

 Çiçek çocukların burayı neden seçtiğini anlamak mümkün.Zamanın yavaş ilerlediği bu kasabadaki  yaşam biçimine imrenmemek zor değil.Hayal edilmeyecek yaştaki kişilerin kimileri ata binip dolaşırken kimileri bir kafede oturup gençlik anılarını anlatırken,kimileri de ekolojik tarımla uğraşarak ömürlerine ömür katıyor.  Vilcabamba'daki yaşlı insan profilinin bildiğimizin çok ötesinde olduğunu söylemeliyim.  

Vilcabamba kasaba merkezinde yine bir meydan ve kilise ile insanı selamlıyor.

Kafeler, lokantalar bu meydanın etrafına dizilmiş. Şunu itiraf etmeliyim, burası Ekvador içinde en lezzetli salataları ve sebze yemeklerini yediğim yer. Daha önce de söylemiştim Ekvador'un mutfağını hiç sevmedim. Vilcabamba'yı bu tesbitin dışında tutmalıyım.


Güzel doğası, sakinliği, insanı rahatlatan havası ile Vilcababamba Ekvador'da ziyaret edilmesi gereken yerlerden. Bu arada çok farklı masaj teknikleri kullanılarak yapılan masajlar orayı sadece bu özelliği ile bile çok çekici kılıyor. Hele bu hizmeti çok uygun fiata satın alınca tadından yenmiyor.


İşte bu şahane ovaya oturmuş Vilcabamba ziyaretçilerini bekliyor.

Ben Vilcabamba'dan yine Loja üzerinden Zaruma'ya geçtim. Zaruma, Vilcabamba gibi Ekvador'un güneyinde deniz seviyesinden 1200 metre yükseklikte bir kent .Kent  altın madenleri, ahşap mimarisi, kahvesi ve güzel kadınları ile ünlü.

Ben Zaruma'yı çok sevdiğimi söyleyemeyeceğim. Bunun en önemli nedeni kentin dağın eteklerine kurulmuş olmasından kaynaklanan çok inişli çıkışlı olması...

Kentin en önemli özelliği  çok sayıda farklı madene sahip olması.Bunlardan en önemlisi altın.İnkalar tarafından bulunan altın madenleri İspanyol'ların işgaline kadar onların elinde kalmış.Daha sonra İspanyol, İngiliz, Fransız ve Amerikalı'ların kontrolü altında kalmış 1950 li yıllara kadar..

İngiltere'de Kraliyet Ailesinin çok büyük miktarda altına sahip olduğu söyleniyor. Belki de bu sözü edilen altınların bir kısmı  Zaruma'dan taşınan altınlardır. Kim bilir?

Bu fotograf eskiden altın madeni olarak kullanılan şimdi turistlerin ziyaretine açılmış "El Sexmo" adı verilen altın madeninin girişi... 

Refah düzeyi yüksek olan ülkelerin bu refahlarını  bugün ciddi bir fakirlikle mücadele eden ülkelerin kaynaklarını sömürmeye borçlu oldukları hepimizin bildiği bir gerçek...

Zaruma daha önce de söylediğim gibi ahşap evleri ile ünlü. Şimdi bu ahşap evlerden bir kaç foto...




Zaruma'nın lezzetli tatlıları oradan aklımda kalan en güzel şey...

 Zaruma'dan yaklaşık altı saat süren bir otobüs yolculuğu ile ülkenin en büyük kenti Guayaquil'e geldim.  Güvenli bir yer olmaması ile ünlü...Ben Ekvadorlu'ların yalancısıyım. Guayaquil'den bir kaç saat süren eziyetli bir yolculukla Pasifik Kıyısındaki güzel Ayampe'ye ulaştım. Ayampe, Ekvador'un  en popüler kıyı bölgelerinden olan Puerto Lopez'e 15 kilometre uzaklıkta çok şirin küçücük bir köy.Denizin sörf yapmaya uygun olması nedeniyle her yaştan her milletten sörfçü için uğrak yeri...



Ayampe ağaçların arasında kaybolmuş tamamen yerli mimari ile yapılmış otelleri ile insanın çok kolay vazgeçebileceği yerlerden değil. Üç gün kalmayı planlamışken on gün kaldım.

Okyanusun kocaman dalgalarının arasında dans eden sörfçüleri seyrederken zamanın nasıl uçup gittiğini hiç anlamıyordum.


Denizle  nehrin bağlandığı bu deltada çok sayıda farklı kuş var.



Ayampe'de kullanılan yerel mimari...Otellerin hemen hepsinde kullanılan mimari tarzı..



Adını bilmediğim bu bitkiyi çok sevdim.



Ayampe'de  her birinin meyvesi farklı olan çok sayıda palmiye ağacı var. Bu palmiye ağacının meyveleri ve  kökleri ilgi çekiciydi.

 Puerto Lopez'e kısa mesafede çok sayıda küçük yerleşim yeri ve plaj var. Ayampe bu küçük yerleşim yerlerinden biri..

Puerto Lopez'de  "Poor Man's Galapagos" diye adlandırılan  farklı kuşların yaşama alanı olarak seçtikleri büyük bir Milli Park var. Bu Milli Parkın adı Machalilla. Kuşların yaşadığı "Isla de la Plata"  Machalilla Milli Parkının içinde yer almakta.

Bilindiği üzere Ekvador dünyada Charles Darwin'in evrim araştırmalarını yaptığı  Galapagos Takım Adaları ile tanınıyor.

 Ekvador görece olarak ucuz bir ülke olmasına rağmen Galapagos takım adalarına gitmek ve orada bir süre kalmanın bedelinin bir çok kişi tarafından çok yüksek olduğu söylendi."Poor Man's Galapagos" diye adlandırılan bu ada (ada olduğundan emin değilim) Galapagos adalarına gidemeyenler için bir seçenek.Ekolojik çeşitlilik olarak Galapagos takım adaları kadar zengin olmasa da kuş türlerinin çok benzer olduğu söylendi. Bendeniz de Galapagos'a gidemeyenlerdenim. Bakın fakirin Galapagos'unda fotograf makinesine takılanlar...


Mavi ayaklı kuşlar...








  Puerto Lopez'de, balinaları izlemek benim için çok heyecan vericiydi. Çok büyük olmayan teknelerle balinaları izlemeye gittik.O kocaman balinalar tekneye zarar vermeden teknelerin etrafında cirit atıyorlardı.Aslında fotograflarını çekmenin oldukça zor olduğunu söyleyebilirim. Saniyelerle su üstünde kalıyorlardı. Balinalarla ilgili diğer bir gözlemim, aile olarak gezmeleriydi. İşte çekebildiğim bir kaç fotograf...





Puerto Lopez ve çevresi oldukça güzel. Adeta okyanus kıyısında Amazon diye tanımlanabilir. Tüm seyahatim boyunca elbette buraya gelene kadar Ekvador'daki yerleşim yerlerinin, milli parkların şaşırtıcı ölçüde temiz olduğunu söylemiştim. Bu tesbit Puerto Lopez için geçerli değil. Sanki Puerto Lopez büyük bir çöplük...Bunu anlamakta güçlük çektiğimi söyleyebilirim:

Ekvador'un" La Costa" adı verilen kıyı bölgesinde yemek olarak oldukça çok deniz ürünü tüketiliyor. İç pilava benzer deniz ürünlerinden yapılmış lezzetli bir pilavları var.Bazende bu pilavı deniz ürünleri ve etle pişiriyorlar. Bunu anlamak çok zor...Aynen İspanyol'ların "Paella" adlı pilavlarına deniz ürünü ile birlikte tavuk koymaları gibi...Deniz ürünlerinin büyük bir çoğunluğu kızartılarak servis yapılıyor.Bunu da çok sevdiğimi söyleyemeyeceğim.

Ekvador'u keşif yolculuğuma Quito'dan başlamıştım. Yaklaşık iki ay sonra tekrar Quito'ya döndüm.Ülkeden ayrılma zamanı gelmişti.Dağlık bölgesi, Amazon'u, Kıyı bölgesi ve Galapagos Takım Adaları ile Ekvador Güney Amerika içinde oldukça farklı bir yere sahip.Kolonyal şehirleri,  volkanları, milli parkları,şelaleri ve güler yüzlü insanları ile Ekvador anılarımda çoktan yerini aldı. Kesinlikle ziyaret edilmeyi hak eden bir ülke.
                                                                                                             1 KASIM 2013  FOÇA


İNSANA DAİR

Yaklaşık iki aydır Ekvador'dayım. Küçük büyük bir çok yeri ziyaret ettim.Bu ülkenin kaynakları çok uluslu şirketler tarafından kullanılmış ama buraya hiç yatırım yapılmamış.Aslında ziyaret ettiğim tüm Latin Amerika ülkelerinin kaderi aynı..Önce Amerika ve Avrupa ülkeleri tarafından sömürülmüşler.Askeri darbelerden ve hırsız yöneticilerden çok çekmişler.Dünyanın belki en zengin kıtası olacakken ciddi bir fakirliğe mahkum olmuşlar.

Ekvador'un Cumhurbaşkanı Rafael Carrera borç açığını kapatmak için Yasuni Milli Parkının %1 den az kısmını yabancı şirketlere petrol aramaları için vermiş.Ülkede yoğun protesto var. Burası oldukça fakir bir ülke...

Hafif ezik,güler yüzlü,konuşkan insanların ülkesi...Beni etkileyen bir kaç gözlemimden söz edeceğim.

Önce kendimden kendi hissettiklerimden bahsetmek istiyorum.

Ben şimdiye kadar bütün yolculuklarıma sırt çantamla çıkardım.Fakat sırt çantası da çok kullanışlı değil en azından benim ki...İçinden bir şeyi bulmak çok zor olduğu için bu sefer kendime bir tekerlekli valiz aldım. Valizimin içi de boş.Taşıması pratik.Aradığımı kolaylıkla buluyorum. Sorun yok gibi gözükse de..Kimi zaman tozlu yollarda valizimden utandım. Neden bilmiyorum?

Yıllar önce bir film izlemiştim. Adı "Bağdat Cafe"Ne oyuncularını ne de yönetmenini hatırlıyorum.Bildiğim filmi kare kare çok iyi hatırladığım...

Filmimizin hikayesi kısaca şöyle...Alman bir karı koca Amerika'nın çöllerinde kendi arabalarıyla seyahat etmektedirler.Kadının üstünde dar bir etek ve ceket vardır.Gayet resmi giyimli olan kadının bir de başında şapka...Adamın yani kocasının giyim tarzı da aynı biçimde.Issız bir yolda arabaları bozulur.Kadın ve adam tartışır.Kadın bavulunu alır ve ıssız yolda tek başına yürümeye başlar.Yıkık dökük bir benzin istasyonu ve kafeterya görür.

İçeri girer, oldukça kilolu ve albenisi olmayan bir kadındır.Bütün kafalar ona çevrilir ve gerçek hikaye başlar.Bu bir değişim ve dönüşüm hikayesidir.Tadı hala damağımdadır.

Belki benim ki de başka bir değişim ve dönüşüm hikayesidir.Tüm yolculuklarım beni değiştirdi.Yaşamıma yeni katmanlar eklediği gibi duyarlılık alanlarımı genişletti.

Bazen bana önerilen küçük kasabalara gittiğimde elimde valizimle ıssız yolda yürüyen filmdeki kadın gibi hissederim. İnsana iyi gelen hafif bir tedirginlikle keşife hazır gezgin misali...

Bazen de terkedilmiş bir kasabaya gelen güçlü bir kovboy edasıyla gözlerim bir anda etrafı tarar.Yıkık dökük dükkanların önünde oturan insanlar bana bakarken ben onlara iyi günler der önlerinden geçerim.Ahhh bir de o tekerlekli valizim olmazsa...Sanki her şeyin büyüsü onunla bozulur...

Şimdi beni etkileyen bir kaç gözlem.. Okyanus kıyısındaki Ayampe'deydim.Kalacak iyi bir yer buldum.Sahibi genç bir çocuk...Kendimi iyi hissettiğim bir yer...Ne yapabilirim diye bir arayışım var.Etrafı gezerken yoga,ispanyolca ve surf dersi verilir diye bir yazı gördüm. Ben de orada kaldığım sürece ispanyolca dersi almaya karar verdim. Oranın sahibi Kanada'lı bir genç adam ailesiyle orada yaşıyor.Bu sözünü ettiğim dersleri organize ediyor.Saatinin 10 Amerikan Doları olduğunu söyledi.Sözleştik öğleden sonra ders almak için gittim.

Öğretmen çok genç bir çocuk.Bana bir şeyler sordu.Ben cevapladım. Oldukça heyecanlıydı. Kanada'lı sahip hamakta uzanmış uzaktan bizi izliyordu.Sonunda çocuğa sorular sorup ona bişeyler anlattırmaya çalıştım.Yeni başlayanlar için elinde standart bir program vardı.Ben biraz daha fazlasını istiyordum.Kazasız dersi bitirdim.Parayı uzattım.Hamaktaki adamı işaret etti.Benim memnun olmadığımı anlamıştı.Ona çok kibar davranmama rağmen kaçar gibi kirli ayaklarına tokyolarını giydi ve uzaklaştı.

Sahip gibi davranan adam "devam edecek misin? dedi.

"Hayır" dedim.

Genç öğretmen için iyi bir puan değildi.Üzüntü duydum. Yapacak birşey yoktu.

Ertesi gün onun yaşadığı kasabaya gittim. Böylesi bir fakirlik nasıl tarif edilir ki...Üzüntüm katlanarak Ayampe'ye döndüm.

Bir başka gözlem Bahai'den..

Bahai'de kaldığım hostel Avrupalı iki kız tarafından işletiliyordu.Burası da okyanus kıyısında başka bir kasaba... İşleten kızlardan biri İsveç'den...

"Neden yaşamak için burayı seçtin?" diye sordum.

"Ben seçmedim geçmiş yaşantımda buradaydım"dedi.

Arkadaşı ile tatile gelmiş.Burada kalmaya karar vermiş.

"Vücudum bana burada kalmamı söyledi"dedi.

Yedi yıldır Ekvador'da yaşıyormuş.Alışmak oldukça uzun zamanını almış.Kendini burada daha canlı hissediyormuş.

Yine Bahia'dan başka bir gözlem...

Saçlarımı boyatmak için berbere gittim. Küçücük kirli bir dükkan...İlk bakışta kadın mı erkek mi olduğunu anlamakta zorluk çektiğim biri beni karşıladı.Aslında pek karşılamak da denmez. Çünkü kirli bir koltukta çarşafın altında yatıyordu.Yavaş bir şekilde uzandığı yerden kalktı.Yanıma geldi. Sert hatlı, makyajlı,uzun saçlı bir adamdı. Çok dar bir kot pantolon vardı üstünde...El ve ayak tırnakları ojeli ve uzundu.Sadece memeleri yoktu.

Yüzü ise çok asık.Ama yüz ifadesinde derin bir hüzün vardı. Fiatta anlaştıktan sonra beş dolar istedi.Boya alacağını söyledi.Çıktı bir süre sonra benim boya ve bir çikolata ile geldi.

Saçımı profesyonelce boyadıktan sonra tekrar koltuğa uzandı, çarşafını üstüne aldı.Çikolatısını yemeye devam etti.Ben bir süre bekledikten sonra eliyle saç yıkama yerini işaret etti ve ustaca işini tamamladı.

Oldukça fakir gözüken bu semtte belli ki kabul görmüştü.Buradaki berberlere hem kadınlar hem de erkekler gidebiliyor.Ben beklerken bir kaç genç erkek geldi saçlarını keserken yüzü yine asıktı ama...Hiç konuşmamasına rağmen onların saçlarını yaparken vücud dili farklıydı. Ayrılırken gülümsemekle gülümsememek arasında bir ifadeyle yolcu etti beni..

Yüzünün ifadesi pek akıldan çıkacak cinsten değil...Yine içimi burkan bir gözlem ..İçindeki renkli dünyayı küçük dağınık dükkanının perdelerine yansıtmaya çalışmıştı. BAHIA AĞUSTOS 2013

CUENCA



Cuenca, Ekvador'un en önemli şehirlerinden biri.Çok sayıdaki kiliseleri,kolonyal döneme ait binaları,müzeleri ile haklı bir üne sahip.Paket taşlı dar sokakları,adım başı kitapçı ve çiçekçi dükkanları ile sevilesi bir şehir.Bir de buna etkileyici doğasını eklersek kentle ilgili söylenecek fazla şey kalmaz. Burayı emeklilik yeri olarak seçmiş Amerikalı'ları da anlamak kolaylaşır.

Kentin ortasından iki tane nehir geçiyor.Bu nehirlerin etrafında büyük yeşil alanlar yaratılmış.Yürüyüş yolu oluşturulmuş, spor aletleri konmuş.Belli ki buradaki yönetim iyi çalışıyor.Burası bir üçüncü dünya ülkesi ama kentlerin temizliği,büyük yeşil alanlar, ızgara yöntemiyle gerçekleştirilmiş şehirleşme bazen bana bir üçüncü dünya ülkesinde olduğumu unutturuyor.Bir de her yerdeki duvar resimleri...Cuenca tüm bu söz ettiğim özelliklere sahip.



Bu yeşil alanların yanısıra duvar resimler de çok hoş.En çok sevdiklerimden biri...



İsteklerimiz aynı.Seçimlerimizi yaşadığımız yer belirliyor.

Yine çok sevdiğim bir başkası..



Belki bu yerli kültüründen bahsetmek gerekiyor.Biraz okudum,biraz dinledim,biraz gördüm.Tüm bunların içinden süzdüklerimi paylaşacağım.

Asya'daki göçerlerin Bering Boğazını geçerek Amerika kıtasına ulaştığı ifade ediliyor.Asya'dan göç edenlerle Amerika yerlileri arasındaki benzerlikler alınan DNA örnekleri ile kanıtlanmış.Çağlar boyu insanlar Kuzey Amerika'dan güneye doğru inmişler.İlk insanın Amerika'ya ne zaman göç ettiği bilinmemekle beraber ilk uygarlık günümüzden on üç bin yıl öncesine dayanıyormuş.Çeşitli önemli uygarlıklar kurmuşlar.Avcılıkta,tarımda,taş işçiliğinde,seramikte ve astronomi konusunda çok gelişkinlermiş.Ne zamana kadar?Cristopher Columbus kıtaya ayak basana kadar...Bize öğretilen ise Amerika'nın Cristopher Columbus tarafından keşfedildiği idi.

Columbus ya da Avrupalıların kıtayı istila etmeden önceki dönem "Colombus öncesi dönem"olarak tanımlanıyor."Pre Colombian Art"da oradaki yerli insanların 16. Yüzyılın başına kadar ürettikleri seramik,takı,duvar ve kumaş üzerine yapılmış çalışmaları kapsıyor.Belki daha fazlasını...Ben bu çalışmaları kapsayan bir müzeye gittim. Oldukça etkileyici idi...Özellikle seramikler...Burada müzeler genellikle avlusu olan eski binaların içinde...Belli ki avlusu olan evlerde yaşamak buranın kültüründe de var.Aslında insanların ihtiyaçları ortak.Dünyanın öbür ucunda kimi ortaklıkları görmek beni hala şaşırtıyor.Aslında artık şaşırmamalıyım! Bir kaç aile biraraya gelerek yaşamak, ortak mutfak, ucuz bir yaşam biçimi.Bu Ekvador'da da Türkiye'de de böyle...Şimdi bu Müze'den çok sevdiğim bir parçanın fotografı..



Cuenca, kiliseleri ile göz alıyor.Çok sayıda meydan ve meydanların olmazsa olmazı kiliseler...

New Cathedral olarak adlandırılan bu katedral çok büyük.İlk fotografda görülen katedralle aynı.1800 li yılların sonunda kırmızı tuğladan yapılmış bina,mavi beyaz kubbeleri ile bu kente çok yakışıyor.Bu kilisenin dışında başka büyük kiliseler de var.Onlardan da bir kaç fotograf...





Plaza de Flores, Çiçek Meydanı..Genellikle yerli kadınların çiçek sattığı bir meydan..Çiçeklerin çoğunluğu güldü.Ben de gül sevmem.Orkidelerin parklarda yetiştiği bu ülkede gül öyle sıradan ki..Bu çiçek pazarında değil ama Cuenca'da çok etkileyici çiçekler gördüm.Şimdi o çiçeklerden bir kaç tanesi..



Ekvador'da yirminin üzerinde milli park varmış.Bu parkların giriş ücreti Sosyalist Başkan Rafael Correa tarafından kaldırılmış. Bu parklardan biri Cuenca yakınlarındaki Cajas Park.Oldukça büyük bir park.Sadece oraya özgü bitkiler barındırıyormuş.Çok çeşitli kuşlar varmış ama biz göremedik.Sabah çok erken ya da akşam altıdan sonra gözleme imkanı varmış.Burada kuş gözetleme turları çok yaygın.Görebilmek için çok sabırlı olunması gerektiği belirtildi.Ben de ne o sabır ne de oraya erken gidecek istek olmadığından kuşları görme şansım olmadı.Cuenca deniz seviyesinden 2500 metre yükseklikte.Cajas Park'ın dörtbin metreye ulaşan yerleri vardı.Çok soğuk ve rüzgarlıydı.Bu yükseklikte bitki örtüsü yerini dağ çiçeklerine bıraktı.Çıplak dağlar,göller görülmeye değerdi.Doğa yeşil giydiğinde ne kadar etkileyici ise çıplakken de o kadar etkileyici...İşte birkaç fotograf da Cajas Park'tan..









Cuenca başta olmak ülkede yer alan bazı küçük kasabalar adeta yaşlı Amerikalılar tarafından istila edilmiş.Öncelikle yaşamın ucuz olması,doğanın kışkırtıcılığı ve de iklimin soğuk olmaması burayı yaşamak için seçenlerin başlıca nedenleri.Bir başka gerekçede sağlık hizmetinin kaliteli ve oldukça ucuz olmasıymış.Çok sayıda hastahane gördüm.Türkiye'dekiler gibi modern mimari anlayışıyla yapılmış.

Kaldığım yerde karşılaştığım bir Amerikalı kadının buraya taşınma konusundaki coşkusuna birebir tanık oldum

.Bizler için ucuz mu? Bunu söylemek çok kolay değil.Kimi zaman çok ucuz.Örneğin kalacak yerler ve ulaşım.Çok ucuza "hal" benzeri yerlerde kadınlar yemek pişiriyor ve satıyor.Oralarda 2 Amerikan Dolarına karın doyurmak mümkün.Maalesef benim damak tadıma uygun değil.Kafeterya fiyatlarının Türkiye'dekinden ucuz olduğunu söylemek zor.Zaman zaman pahalı olduğu bile söylenebilir.

Biraz daha şehirden bahsetmek gerekirse...Cuenca büyük bir şehir değil.Şehrin merkezi eski şehir.Dar sokaklar bu sokakların etrafına dizilmiş çok sayıda dükkan.Kimisi hediyelik eşya kimisi de antika satıyor.Aslında her isteğe cevap verecek çok sayıda dükkan yanyana dizilmiş.Dini malzeme satan dükkanların azımsınmayacak kadar çok olduğunu söyleyebilirim.Bu bana toplum için din önemli bir gösterge gibi geldi.Zira Cumartesi pazar hemen hemen her yer kapalıydı.Aslında biraz da doğal afetlere açık bir ülke olmasından da kaynaklanabilir.

İnançları güçlü olmasına rağmen sosyalist bir cumhurbaşkanını destekliyorlar.En azından ben Cumhurbaşkanın ateist olduğunu düşündüm.Hem sosyalist hem inançlı olmak bana imkansız gibi gelirdi.Ama Taksim olayları sırasında buna da tanık olduk.Hem inançlı hem sosyalist!Belki cumhurbaşkanı Correa'da bizdekilerin hristiyan versiyonudur.Kim bilir?

Şehir ile ilgili söyleyeceğim en olumsuz şey otobüslerin egzoslarından çıkan duman.Dar sokaklarda zehir saçıyorlar.Ama otobüs biletlerinin elli kuruş olduğunu söylersem "olur o kadar" diyebilirsiniz.Şimdi şehirden bir kaç fotograf..









Cuenca ile söylenecek çok şey var ama...Ben çevre kasabalara yaptığım küçük gezi ile ilgili bir kaç not ve fotografla yazıyı tamamlamak istiyorum.

İlk ziyaret ettiğim kasaba Cuenca'dan 35 kilometre uzaklıktaki Gualaceo...Yemyeşil etrafı dağlarla çevrili fakirliği her halinden belli olan küçük bir kasaba...Otobüste karşılaştığım bir kadına yol sordum.Ben kırık ispanyolcamla bişeyler anlatmaya çalışırken kadın yeni açılan AVM'ye gitmemi önerdi.Anlaşılan AVM'den kurtuluş yok. Neyse...

İki tane büyük meyva sebze satılan ev kadınlarının yemek pişirdiği pazarı var.Onları ziyaret ettim.Burası kadınlarının güzelliği ile ünlüymüş.Gerçekten bir kaç tane güzel kadın gördüm.Yerli kıyafetlerinin içinde çok alımlıydılar.Bu nasıl bir şıklık! Siyah büzgülü etek,fötr şapka,şapkanın altından uzanan tek örgü siyah saç, bu tek örgünün ucu renkli oraya ait bir kuşakla bağlanmış.Üzerlerinde bir şal ve şal renkli bir broşla birbirine tutturulmuş.Üzerlerindeki kirli ve tüylenmiş olsa bile bana göre çok şıklardı.Ben ancak pazarda satış yapan kadınların fotograflarını çekebildim.Şimdi onlardan bir kaç foto...







Kadınlar otobüste,yolda yürürken sepet örüyorlardı.Sepetler gerçekten hoş..Alınası ama ya taşıması...



Diğer ziyaret ettiğim kasaba Chordeleg...Altın ve gümüş tasarımları ile ünlüymüş.Tasarımları gördüğümde arkama bakmadan kaçmak istedim.Ama yine yemyeşil bir kasaba idi.Bu yazıyı da bitirme zamanı geldi. VİLCABAMBA 5.Ağustos.2013 Türkiye için utanç günü...

RIOBAMBA/ALAUSI

Tena'dan daha güneyde olan Riobamba'ya geldim.Ekvador'un üçüncü büyük şehri.Güney Amerika klasiği olan meydanlar ve kiliseler... Riobamba'da Ekvador'da ziyaret ettiğim diğer şehirler gibi ızgara yöntemiyle yapılmış.Bu nedenle gezmesi oldukça kolaydı.Aslında şehrin içinde yapacak pek bir şey yok.İki tane yanardağı var.Bunlardan birinde turuncu alarm vardı.Onun yakınına giderek orkideleri görmek istedim ama alarm nedeniyle tüm turlar iptal edilmişti.Rioiobamba bu iki volkan nedeniyle turistlerin uğrak yeri olmuş.Çok profesyonel çalışan turizm şirketleri volkana tırmanmak isteyenlere her türlü ekipmanı sağlıyor. Açık hava sporlarının bir çoğunu burada yapmak mümkün.

Ekvador'da çok sayıda Volkan ve milli park var.Volkanların zaman zaman aktif hale gelmesi buradaki insanları hiç etkilemiyor.Turistler bundan çok daha fazla etkileniyor. Japonlar depremleri sıradanlaştırmış Ekvadorlular dumanı tüten volkanları.. Bu durum sanki günlük yaşamın bir parçası olarak algılanıyor.Bugünlerde aktif olan Volkan, Tungurahua. Riobamba'ya yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta..Yüksekliği yaklaşık 5000 metre civarında..Anlamı benim çevirimle "ateş boğazı"Ben internette fotograflarını gördüm.Ürkütücü..

Diğer Volkan Chimboraza...Şehirden gözüken bir Volkan...Yüksekliği yaklaşık 6000metre...Ekvador'un en yüksek dağı imiş...Oraya 4-5 gün süren turlar düzenleniyor.Farklı seviyelerdeki kamplarda kalınarak dağa çıkılabiliyormuş.



Riobamba'da çok fotograf çekmedim.Çünkü şehir ben de fotograf çekme isteği yaratmadı.Yerli nüfusun oldukça çok olduğu bir şehir.Riobamba And Dağlarının Sultanı diye adlandırılıyormuş.

Şehirle ilgili bir kaç küçük not...Çok sayıda eczane ve doktor kontrolünde gözlük satan dükkan vardı.Burada ekmek satan yerlere "Panaderia" deniyor.Neredeyse adım başı bu dükkanlardan var.Ekmek de yemiyorlar ama bu dükkanların neden bu kadar çok olduğunu anlamakta güçlük çektim.Ekmekleri de poğaça gibi..Lokantalarda yemek yerken masaya kesinlikle ekmek gelmiyor.Ekmek satarım ama yemem! Buradakiler ekmek yerine mısır yiyorlar.

Riobamba'dan yaklaşık üç saat mesafedeki Alausi'ye geldim. Alausi her tarafı yüksek dağlarla çevrili bir vadinin içine oturmuş dağlık bir kasaba.Oldukça küçük.

"Nariz Diablo" "Şeytanın Burnu" adı verilen oldukça popüler bu tren yolculuğundan ben de eksik kalmayayım diyerek kendimi Alausi'de buldum.Bu tren yolculuğunu yapmadan önce kasabada şöyle bir dolandım.İlk gözüme çarpan rengarenk giysiler içindeki yerliler oldu.Kırmızı,mavi,yeşil büzgülü etekler,renkli çoraplar..Tam bir renk cümbüşü..Çok sevdim.Şimdi And Dağlarının bu rengarenk kadınlarından bir kaç fotograf..





"Şeytanın Burnu"adı verilen bu rota 12 kilometre.1800 lerin sonunda bu tren yolu inşa edilirken yaklaşık 2500 kişi ölmüş.Trenimiz And Dağları arasında eşsiz bir manzara eşliğinde kıvrılarak yol aldı.Bu rota üzerinde And Dağları sıradağlarından birinin yüzünde burna benzer bir şekil oluştuğu için bu rotaya "Şeytanın Burnu"adı verilmiş.Durduğumuz istasyonda And Dağlarının renkli yerlileri bizi dans ederek karşıladı.Güneşten kavrulmuş derileri,kavruk yüz ifadeleri yüzlerindeki coşkuyu görmeye engel değildi.Bizi de coşkularına ortak ettiler



Orada bir de bu tren yolunun hikayesini anlatan küçük bir müze vardı.Bir başka küçük bilgi altı yıl öncesine kadar bu yolculuk trenin üzerinde açık havada yapılıyormuş.Bir kaç ölüm vakasından sonra bu uygulama kaldırılmış.Şimdi bu tren yolculuğundan bir kaç foto..







Şimdilik bu kadar olsun. 31.Temmuz.2013 CUENCA

AMAZON'DA BİR KAÇ GÜN



Amazon bölgesinden merhaba diyerek yazıma başlamak istiyorum.En son Banos'daydım.Banos'dan yaklaşık dört saat mesafede olan Tena'ya geldim.Tena Amazon bölgesinde bir yerleşim yeri..Buradan da yaklaşık yarım saat mesafede olan çok sayıda yerli grubun yaşadığı Mishahualli'ye...Söylemesi oldukça zordu.Yazması da çok kolay değilmiş.





Mishahualli'de bir grup yerli ile kaldım.İnanılmaz güzel bir yerde onlarla birlikte beş gün geçirdim.Ekvador'da çok sayıda yerli grup var.Bu grupların hepsinin kendilerine ait bir dilleri de olduğu söylendi.

Yerli gruplar turizme yönelik çeşitli projelerle var olmaya çalışıyorlar. Mishahualli'de birlikte kaldığım grup bir proje kapsamında yurt dışından gelen misafirleri "cabanas" adını verdikleri ağaç evlerde ağırlıyor.Bir turizm acentası yardımıyla çevreye çeşitli geziler düzenliyorlar.Farklı ülkelerden gelen gönüllüler de onlara yardım ediyor.Quichua adı verilen bu grup Napo nehri kıyısında yaşıyor.



Nerdeyse ailenin tüm fertleri proje kapsamında gerçekleştirilen bu yerde çalışıyor.

En çok Fransız'lar ziyaret ettiği için yeni kuşak, gönüllülerden fransızca dersi alıyor.Onların yaşam biçimini tanıtmak için yine bir Quicha olan turizm şirketinin sahibi ve diğer yerliler çeşitli turlar organize ediyor.Hayatlarından memnun gözüküyorlardı.Neredeyse yaşadıkları yerin hiç dışına çıkmamışlar. Genç kuşak okullara devam ediyor.Yabancı dil öğrenmeye çalışıyor.Hepsi hem İspanyolca hem de kendi dillerini konuşuyor.Genellikle aile içinde İspanyolca yerine kendi dillerini tercih ediyorlar.



Bu papağan aşırı evcilleşmiş,nerdeyse gelip insanın kucağına oturuyordu.Shiripuno'nun maskotu gibiydi...Bu yerli grubun yaşadığı yerin adı Shiripuno.

Benim bulunduğum yerde çok vahşi hayvan yoktu ama kasabanın merkezinde gezen maymunlar var. Bulunduğum yerden "canoa" adını verdikleri motorlu ince uzun kayıklarla sekiz saatlik yolculuktan sonra nehirde timsahlar,piranalar görünmeye başlıyormuş.

Napo nehri Amazon nehri ile bağlantılıymış.Napo nehrinden uzun bir yolculuktan sonra Brezilya'daki Amazon nehrine ulaşmak mümkünmüş.

"La Serva" adını verdikleri Amazon ormanları üç gruba ayrılıyormuş.Benim bulunduğum yerdeki Amazon ormanları ilk gruba giriyormuş.Ekolojik çeşitlilik açısından diğer iki grupla karşılaştırıldığında daha zayıf olduğu söylendi.Ama ormanda rehber eşliğinde yaptığım gezinti bile hafiften huzursuz ediciydi.Üçüncü grup Amazon ormanlarına dört beş gün süren turlar düzenleniyor.Kişi başı yaklaşık 500 Amerikan Doları civarı...

Üçüncü grup Amazon ormanlarına gitmeyi isterdim.Aslında ben oralara gitmek için pek de cesaretli değilim.Gitmek konusunda tereddüt yaşadığım sırada turizm şirketinin sahibi Teo"böyle bir tur insan hayatında bir kere olur.Herkesin yaptığı gibi sende yaparsın"dedi.Düşündüm taşındım gitmemeye karar verdim.Bolivya'da da Amazon bölgesine gidip gitmeme konusunda çok kararsız kalmıştım.Metrelerce uzunluktaki anakondalar,timsahlar... Bir çok tehlikeli olabilecek büyük küçük hayvan geri adım atmama neden olmuştu.Bu sefer Amazon bölgesine gittim ama Amazon'un derinliklerine değil..

Sabah erken saatte pamuk tarlasını andıran gökyüzünün altında sessizliğin sesini,geceleri hamakta hafif ürpererek doğanın sesini dinledim.

Aslında o sessizliğin içinde ne çok ses vardı.Milyonlarca hayvan o sırada yaşam mücadelesi veriyordu.Sessiz ve usulca...Yıllar önce okuduğum Buzati'nin bir öyküsünü anımsattı bu ürperten sessizlik...Gece yarısı kadın çiftlik evinin penceresini açar ve adama "sesi duyuyor musun"der.Adam "ne sesi"der...Duyabilene değil mi?Şimdi hafiften bir pişmanlık duydum galiba...Acaba gitmeli miydim?

Kaldığım yerde çalışan yerliler akşam beni bir doğum günü partisine davet ettiler.Evlerine gittiğim zaman gördüğüm manzara ilk anda fotograf makinamı ortadan kaldırmam gerektiğini hissettirdi.Tarif edilemez bir fakirlik...Son derece ilkel evlerde yaşıyorlar.42 yaşına girecek olan Martha'nın evine gittik.O ilkelliğin içinde ellerinde süslü hediye paketleri olan konuklar gelmeye başladı.

Çok sayıda konuk geldi.Önce ev sahibi bir konuşma yaptı.Daha sonra da doğum günü olan kişi...Önce yemekler ikram edildi.Arkadan üzerine mumları konmuş ev yapımı kek kesildi.Arkadan kadın erkek bira içip dans ettiler...O yoksulluğun içinde kutlama kurallarına göre yapıldı.Bir ara yağmur yağdı.Evin içinde otururken ıslanmayan yer kalmadı.Gerisini siz düşünün...Çok iyi olmamakla beraber o geceden bir kaç fotoğraf...









Amazonu keşfetmek için hem heyecan duyuyor hem de korkuyordum.Rehber eşliğinde orman içinde gezintiye gittik.Nereden ne çıkacağını bilmez bir şekilde orman içinde yürüdük. İlk yarım saatten sonra etrafıma bakınarak içinde bulunduğum yerin tadını çıkarmaya başladım.Yerlilerin hayvan avlamak için kurdukları tuzakları gördük.Şimdi bu tuzakların olduğu yer açık hava müzesi olarak kullanılıyor.Rehberimiz ormanda yürüyen ağaçları,ilaç olarak kullanılan bir çok bitkiyi gösterdi.Ormanda bazı bitkileri kullanarak çanta,sırt çantası,avlanırken kullandıkları kamuflaj şapkası gibi bir sürü şey yaptı.Hatta bir ağaçtan kestiği dal ile ustaca saçımı kesti.Kağıt vazifesi gören bitkilerin üzerine yazılar yazdık.Oldukça öğretici,eğlenceli ve de azıcık tedirgin edici bir gündü.

Bir kaç fotoğrafta o günden...





Bu ağacın gövdesini kırkbeş kişi ancak sarabiliyormuş.





Ormanın işlenmemiş kağıdı...Bulduğunuz herhangi bir çubukla kağıda yazar gibi yazabiliyorsunuz.

Ekvador'da nüfusun yüzde ellisinden fazlası yerli yaklaşık yüzde otuzu melezmiş.Yerli erkeklerin saçları kuzguni siyah ve uzun.Genellikle arkadan tek örgü yapıyorlar.Benim gördüklerim kelime ne kadar doğru bilmiyorum "köseydi".İlk anda kadın mı erkek mi olduklarını anlamakta zorluk çekiyordum.Zira kadınlarında güneşten yıpranmış ciltlerine bakınca ilk anda kadın olduklarını anlamakta pek kolay değil.Aslında en önemli belirteç giysileri..Ekvador'da çok sayıda yerli grup varmış.Bunların bir kısmı And dağlarında bir kısmı da Amazon bölgesinde yaşıyormuş.En büyük grup Quicha'lar. Yine söylenen çok sayıda yerli dili olduğu...Yerlilerin bir kısmı uygarlaşmış.Bir kısmı ise ormanda tamamen kendi yaşam biçimleri içinde dışarı açılmadan kapalı bir hayat sürüyormuş.



Burada çalışan Amerikalı misyonerler gördüm.Sosyalleşmeye açık yerli gruplardan biri ile yaptıkları toplantılarından birine tesadüfen katıldım.Ellerinde kutsal kitap. İyi olan herşeyin kutsal kitapta yazdığını söylüyorlardı.Daha çok hiristiyanlığı yaysalar ne olacak acaba...Gerçek hesaplarının ne olduğunu merak ettim doğrusu...Buralarda bambaşka bir hayat var.

Daha öncede yazdığım gibi Ekvador doğal kaynaklar açısından çok zengin bir ülkeymiş.Özellikle Amazon bölgesindeki petrolün çok fazla olduğu söyleniyor.Ama gezdiğim yerler gerçekten fakir gözüküyor.Bu gözleme Quito'da dahil...Nerede petrol Amerika'nın eli orada..

Doğası muhteşem,köyleri,kentleri çok ama çok temiz olan bu ülkenin refah düzeyi daha yüksek olmalı..Ben buraları bu coğrafyanın insanını sevdim.İnsanı Peru ve Bolivya'dan çok farklı...İtiraf etmeliyim yemeklerini hiç sevmedim.Daha kıyıya inmedim ama pek çok kez balık yedim.Hep çok lezzetliydi.Ama mutfaklarının çok büyük bir kısmını et ve tavuk kapsıyor.Sanırım uzun süre tavuk ve et görmek istemeyeceğim.

İklim de tam bana göre..Çok sıcak değil akşamları serin..Türkiye'deki bahar havası...Sanırım yüksek olduğu için güneş olduğunda oldukça yakıcı..Ben Tena'dan biraz daha güneye giderek Riobamba'ya oradan Alusi'ye oradan da Amerikalılar'ın emeklilikten sonra mesken edindiği Cuenca'ya geldim.Yazmaya devam edeceğim.Şimdilik bu kadar olsun. 27.Temmuz.2013 Cuenca